Sztandar Towarzystwa Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 Nakło nad Notecią
Odnaleziony po niemal 85 latach
Pod koniec stycznia 2024 roku w trakcie prac remontowych w jednym z budynków w Nakle nad Notecią odnaleziony został sztandar Towarzystwa Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918-19 w Nakle nad Notecią. Dzięki zaangażowaniu kilku osób trafił do zbiorów Muzeum Ziemi Krajeńskiej, w którym zostanie publicznie zaprezentowany 14 marca 2024 roku. Prezentacji towarzyszyć będzie wykład dr Kamili Czechowskiej na temat organizacji powstańczych działających na Krajnie i Pałukach w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Jest to trzeci sztandar Towarzystwa Uczestników Powstania Wielkopolskiego, jaki znajduje się zbiorach Muzeum Ziemi Krajeńskiej, a czwarty powstańczy w ogóle.
Nie są znane okoliczności ukrycia chorągwi, można przypuszczać, że stało się to w przededniu lub tuż po wybuchu II wojny światowej by ochronić go przed zniszczeniem przez Niemców. Pod posadzką poddasza budynku gospodarczego przeleżał przez niemal 85 lat, niestety ten czas nie był dla niego łaskawy, zniszczeniu uległa górna krawędź płatu, ale w tym nieszczęściu było też trochę szczęścia – zachował się górny róg mocowany do drzewca, a na nim przyszyta odznaka Miecze Hallerowskie z jednej i medalik z wizerunkiem św. Andrzeja Boboli , a z drugiej strony.
Awers sztandaru jest koloru amarantowego, w jego centralnej części wyhaftowano orła w koronie. Do korony przyszyte oczko imitujące kamień szlachetny i cekiny. Wokół godła otok z częściowo zachowanym napisem – u góry: Tow. Uczestnikó[w Powstani]a Wlkp. 1918-19., u dołu w Nakle nN. Pomiędzy napisami wici roślinne. W narożach hartowane odznaki Związku Towarzystw Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918-19, w ich centrach małe, metalowe orzełki.
W centralnej części białego awersu rewersu, na eliptycznym polu umieszczono wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W otoku częściowo zachowany napis Pod T[woją obr]onę uciekamy się. W prawym, dolnym rogu data ufundowania sztandaru: 1932.
Sztandar obszyty złotymi frędzlami, przy krawędzi mocowanej do drzewca złotą taśmą z przymocowanymi kółkami.
Serdecznie dziękujemy właścicielom remontowanej nieruchomości oraz osobom zaangażowanym w przekazanie sztandaru za ich życzliwość i zachowanie tego niezwykle cennego i rzadkiego obiektu dla kolejnych pokoleń. Trzeba pamiętać, że sztandary były jednymi z tych przedmiotów, które niszczono w pierwszej kolejności, a za ich przechowywanie groziła nawet śmierć.
Opracowanie: T. Pasieka
Materiał na zasadach licencji CC BY-NC-SA
